Stel je voor: je loopt naar je auto, het zit pikkedonder, en dan merk je dat de straat naast je huis onder water staat.
▶Inhoudsopgave
Niet door de regen, maar door een lek in de riolering. Klinkt als een scenario voor ver weg? Helaas niet. In Nederland staat een groot deel van onze riolering op leeftijd, en 2026 wordt een belangrijk jaar om daar echt wat aan te doen.
Waarom is onze riolering een probleem geworden?
Nederland heeft zo'n 140.000 kilometer aan rioolleidingen. Dat is meer dan drie keer de omtrek van de aarde!
Een groot deel hiervan is aangelegd in de jaren '50 tot '70.
Die leidingen zijn toen gemaakt van beton of asbestcement, materialen die na 50 tot 70 jaar gewoon verslijten. Denk aan je oude waterleiding thuis, maar dan onder de grond en veel groter. De gemiddelde levensduur van deze leidingen is ongeveer 60 jaar.
Dat betekent dat een enorme hoeveelheid riolering in Nederland nu aan vervanging toe is. Volgens het Rijkswaterstaat en verschillende waterschappen moet er de komende jaren fors geïnvesteerd worden om het netwerk up-to-date te houden.
Wat gebeurt er als we niets doen?
Geen goed nieuws, dat kan ik je vertellen. Verouderde riolering leidt tot een hoop problemen die je liever niet hebt:
1. Riooloverstromingen
Scheuren en verstoppingen in oude leidingen zorgen vaker voor overstromingen. Niet lekker als je kelder onder water komt te staan.
2. Bodemvervuiling
Waterschappen melden dat het aantal incidenten door verouderde riolering de afgelopen jaren is gestegen. Lekkende riolering kan afvalwater in de grond laten zijpelen. Dat is slecht voor het grondwater, dat we ook gebruiken als drinkwater. In Nederland halen we ongeveer 40% van ons drinkwater uit grondwater.
3. Verkeersoverlast en schade
Als dat vervuild raakt, wordt het een stuk lastiger om schoon water te leveren.
Wanneer een rioolleiding onder een weg kapot gaat, moet er gegraven worden. Dat betekent wegafzettingen, omleidingen en vertraging. Voor bedrijven en particulieren is dat een flinke last.
Wat gaat er gebeuren rond 2026?
2026 staat in het teken van een aantal belangrijke ontwikkelingen. De overheid heeft via het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) miljoenen euro's vrijgemaakt voor de vernieuwing van de riolering.
Gemeenten en waterschappen werken samen om de meest urgente plekken aan te pakken, waarbij we rekening houden met de specifieke Nederlandse marktomstandigheden. Een paar concrete cijfers om je een beeld te geven:
- Er is een landelijk budget van meerdere miljarden euro's beschikbaar voor rioolvernieuwing tot en met 2030.
- Waterschappen als het Hoogheemraadschap van Delfland en Waterschap Rivierenland hebben al grote projecten gestart.
- De verwachting is dat er tot 2026 jaarlijks zo'n 2.000 tot 3.000 kilometer riolering vernieuwd moet worden om bij te blijven.
Nieuwe technieken maken het makkelijker
Gelukkig hoeft niet alles meer met grote graaf machines en opengebroken straten. Er zijn steeds slimmere methoden voor riolering en rioolrenovatie. Een paar voorbeelden: Bij relining wordt een nieuwe flexibele binnenbuis in de bestaande leiding geschoven.
Relining
De oude leiding blijft liggen, maar krijgt een nieuwe huid. Het voordeel: minder graafwerk, minder overlast en vaak goedkoper.
Grondloos boren
Bedrijven als Heijmans en Van den Heuvel Rioleringen zijn gespecialiseerd in deze techniek. Voor complexe civieltechnische projecten wordt steeds vaker gebruikgemaakt van grondloos boren.
Hierbij wordt een boor onder de grond doorgetrokken zonder de oppervlakte te openen. Ideaal voor drukke straten of woonwijken waar je geen gedraaf wilt. Voordat er grote reparaties nodig zijn, wordt de riolering steeds vaker geïnspecteerd met behulp van camera's.
Inspectie met camera's
Een kleine robot rijdt door de leiding en maakt beelden van de binnenkant.
Zo kun je precies zien waar het probleem zit, zonder te hoeven graven.
Wat kun jij als burger doen?
Je denkt misschien: "Dit is toch iets voor de gemeente?" En ja, grotendeels klopt dat.
Maar ook als particulier kun je iets betekenen. Zorg bijvoorbeeld dat je eigen riolering in goede staat is.
Laat de aansluiting op het gemeentelijke riool eens controleren, vooral als je in een oudere wijk woont. En gooi zeker geen viezigheid door het riool, want vet en vuil verstoppen de leidingen alleen maar sneller. Als je merkt dat er problemen zijn in je straat, zoals een vreemde geur of water op de stoep, meld het dan bij je gemeente of waterschap. Hoe sneller het probleem gevonden wordt, hoe goedkoper en makkelijker het op te lossen is.
De toekomst van onze riolering
De komende jaren wordt er fors geïnvesteerd in onze ondergrondse infrastructuur. 2026 is daarin een mijlpaal, maar het is geen eindpunt.
De uitdaging is groot, maar met nieuwe technieken en voldoende budget is het mogelijk om de riolering weer op peil te krijgen. Het belangrijkste is dat we nu in actie komen. Want een goede riolering is iets waar we allemaal van afhankelijk zijn, elke dag weer. En dat verdient het om goed onderhouden te worden.