Stel je voor: het regent pijpenstelen, de straat staat onder water en je riool begint te kokhalzen. Geen prettig gezicht.
▶Inhoudsopgave
En het wordt geen uitzondering meer. Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker extreme buien — soms meer dan 30 millimeter regen per uur. Dat is zoveel water dat onze riolering het bijna niet meer aankan.
Maar goed nieuws: je hoeft niet machteloos te wachten tot een specialist arriveert. Er bestaan genoeg dingen die je zelf kunt doen om problemen te voorkomen én op te lossen. Laten we erin duiken.
Waarom extreme neerslag je riool tot het uiterste drijft
Nederland is opgebouwd uit een rioolsysteem dat gemiddeld berekend is op een hevige bui eens per 10 jaar.
Maar wat als die bui nu al eens per jaar komt? Dan loopt het systeem vol, staat water op straat en — erger nog — kan het teruglopen naar je kelder of zolderkamer. Het KNMI voorspelt dat extreme neerslag in Nederland tegen 2050 tot wel 20 procent harder kan vallen dan nu.
Dat betekent dat rioolonderhoud geen luxe meer is, maar noodzaak. En het mooie? Een groot deel daarvan kun je gewoon zelf regelen.
Controleer je rioolputten en afvoeren — voordat het te laat is
Begin bij het begin: kijk eens naar je eigen terrein. Heb je een trottoirput, een putje in de tuin of een afvoer op het dak?
Die dingen verstoppen snel dan je denkt. Bladeren, vuil, zand en soms zelfs wortels van bomen vinden hun weg naar binnen.
Doe dit minstens twee keer per jaar: Verwijder de deksel van je rioolput of afvoer en kijk of er ophoping van vuil zit. Gebruik handschoenen — want ja, het ruikt natuurlijk niet naar rozen.
Let op de hemelafvoeren en goten
Verwijder bladeren, zand en ander afval met de hand of een kleine schep. Heb je geen zicht? Dan helpt een inspectiecamera. Merken als Ridgid en Bosch maken compacte modellen vanaf zo'n 150 euro die je via je smartphone kunt bedienen.
Handig als je wilt weten wat er echt in die pijp zit.
Veel mensen denken alleen aan het ondergrondse riool, maar de afvoer van het dak is minstens zo belangrijk. Een verstopte regenpijp op het dak kan leiden tot lekkages, vochtplekken op zolder en zelfs schade aan de gevel.
Controleer je goten en hemelafvoeren op bladeren en vuil. Een eenvoudige gotenhoek of bladvanger — verkrijgbaar bij Praxis, Hornbach of Gamma voor een paar euro — voorkomt al een hoop ellende. Zorg er ook voor dat de afvoer goed aansluit op het riool of de infiltratievoorziening, en niet gewoon op de grond lekt.
Voorkom teruglopen: een terugslagklep is goud waard
Als het rioolsysteem overbelopen raakt, kan afvalwater terugstromen naar jouw huis. Dat heet terugloop, en het is precies zo vervelend als het klinkt. Gelukkig bestaat er een simpele oplossing: de terugslagklep.
Een terugslagklep laat water maar één kant op — namelijk naar het riool, nooit terug.
Je kunt hem laten plaatsen door een loodgieter, maar er bestaan ook zelfinstallatie-modellen. Merken als Aquafix en Wavin bieden compacte terugslagkleppen aan die je in de bestaande afvoer kunt bouwen. Kosten?
Tussen de 50 en 200 euro, afhankelijk van het type en de installatie. Let op: in veel gemeenten ben je verplicht om een terugslagklep te laten plaatsen als je huis aangesloten is op het gemengde rioolsysteem. Check daarom altijd eerst de regels bij jouw gemeente.
Wat te doen als het toch misgaat
Soms helpt alle voorbereiding niet en loopt het water toch op. Wat dan? Ten eerste: blijf kalm.
Ten tweede: schakel zo snel mogelijk een professional in. Maar er zijn wel een paar dingen die je direct kunt doen om schade te beperken. Zet elektrische apparaten uit als water in de kelder of op de begane grond staat.
Gebruik een droogzuiger of waterpomp om het water te verwijderen. En maak foto's van de schade — die heb je nodig voor je verzekering.
Heb je een verzekering voor opstalleschade? Dan is de kans groot dat schade door extreme neerslag gedekt is. Maar let op: schade door slecht onderhoud van je eigen afvoeren valt vaak niet onder de dekking.
Dus die onderhoudsbeurt van twee keer per jaar? Die betaalt zich dubbel en dwars terug.
Denk ook aan je omgeving: samen werkt het beter
Goed rioolonderhoud bij extreme neerslag is niet alleen jouw verantwoordelijkheid. Je buren, de gemeente en zelfs de waterstaat spelen een rol.
Een verstopte straatput bij jou om de hoek kan net zoveel problemen veroorzaken als een verstopte put in je eigen tuin.
Zie je een overstroomd putje of een straat die onder water staat? Meld het bij je gemeente of via het nummer 0800-8004 (landelijk gratis nummer voor overlast door water). Hoe sneller het gemeld wordt, hoe sneller het opgelost wordt.
En praat met je buren. Misschien hebben zij dezelfde problemen.
Samen kun je bijvoorbeeld een gezamenlijke infiltratievoorziening aanleggen of een groen dak realiseren. Dat houdt water tegen én ziet er mooi uit.
Conclusie: voorkomen is beter dan afvoeren
Extreme neerslag is geen incident meer — het is de nieuwe realiteit. Maar dat betekent niet dat je machteloos bent.
Met een paar simpele stappen kun je een hoop problemen voorkomen: controleer je rioolputten, onderhoud je goten, overweeg een terugslagklep en weet wat te doen bij terugloop.
De beste tijd om je riool te controleren? Nu. Niet morgen, niet volgende week, maar nu. Want als de volgende extreme bui komt, wil je niet achteroverleunen en hopen dat het meevalt. Je wilt weten dat je huis klaar is.