Rioolonderhoud bij extreme neerslag: wat kun je zelf doen?

Stel je voor: het giet al uren, de straat staat blank, en ineens zie je water borlen bij je putdeksel. Geen paniek — als je nu al de juiste dingen doet, voorkom je de grootste problemen.

Extreme neerslag wordt steeds vaker in Nederland, en je riool is je eerste verdedigingslijn. De goede nieuws? Je kunt zelf al veel doen om overlast te voorkomen. Geen vakman nodig, gewoon even aan de slag.

Waarom extreme neerslag je riool op de proef stelt

Nederland krijgt steeds vaker te maken met hevige stortbuien. Gemiddelvalt er in korte tijd 30 tot 50 millimeter regen — soms nog meer.

Dat is enorm veel water in een kort tijdsbestek. Het rioolsysteem, zowel het gemeentelijke als jouw eigen huisaansluiting, is daar niet altijd op berekend. Het gevolg? Verstoppingen, teruglopen van water, en in het ergste geval een ondergelopen kelder of tuin.

En hier wordt het persoonlijk: het waterschap zorgt voor het grote rioolnet, maar de leiding vanaf jouw huis tot aan het gemeentelijke riool? Die is jouw verantwoordelijk. Dus als er iets kapot gaat of verstopt raakt aan jouw kant, draait het om jouw portemonnee én je geduld.

Controleer je rioolput: de eerste stap die iedereen vergeet

Voordat het gaat regenen, kun je alvast je rioolput checken. Klinkt logisch, maar bijna niemand doet het.

Ga naar buiten, zoek je rioolput (meestal in de oprit of tuin), en kijk of het deksel er goed op zit. Zit er blad, vuil of afval op? Ruim het weg. Een verstopte put betekent dat het water nergens heen kan. Heb je een put met een terugslagklep?

Controleer of die nog werkt. Een terugslagklep voorkomt dat rioolwater terugstroomt naar je huis.

Bij hevige regen is dat precies wat je wilt voorkomen. Klep kapot of vast?

Wat kost een terugslagklep en is het het waard?

Laat het repareren voordat de winterstormen losbarsten. Een terugslagklep laat je betalen tussen de 150 en 400 euro, afhankelijk van het type en de installatie. Dat klinkt als een investering, maar vergeet niet: schade door een ondergelopen kelder kan snel oplopen tot duizenden euro's.

Verzekeringen dekken wateroverlast niet altijd volledig, en de eigen risico's zijn vaak hoog. Dus ja, een terugslagklep is absoluut de moeite waard.

Voorkom verstoppingen: kleine dingen, groot verschil

Verstoppingen in je riool leiding ontstaan meestal niet door één grote gebeurtenis, maar door een opeenstapeling van kleine dingen.

Dit moet je nooit door de gootsteen of het toilet doen

• Keukenafval en vet: Giet nooit vet of olie in de gootsteen. Laat het afkoelen en gooi het in de restafval.
• Baby-doekjes en make-up doekjes: Die zijn niet wateroplosbaar, ook al staat er anders op. Ze verstoppen je leiding gegarandeerd.
• Koffiedik: Lijkt onschuldig, maar het vormt een papje in je leidingen dat hardnekkig vastzit.
• Haar: Vooral in de badkamer — gebruik een haarkam in de afvoer.

Vet, koffiedik, doekjes, haar — het lijkt onschuldig, maar het hoopt aan in je leidingen. En als er dan ineens een stortbui komt, is er geen ruimte voor al dat water.

Een simpele gewoonte: houd een emmer bij de keukengootsteen voor vetresten, en stop doekjes altijd in de prullenbak. Je riool bedankt je.

Regenwater en het riool: houd ze gescheiden

In veel oudere woningen loopt regenwater nog door het gemengde rioolsysteem — dat betekent dat regenwater van je dak door dezelfde leiding gaat als je afvalwater.

Bij hevige regen raakt dat systeem snel overbelast. Het water kan niet snel genoeg weg, en dan staat het water op straat of zelfs in je huis. Controleer of je woning een gescheiden rioolsysteem heeft.

Regenwaterbuffer: investering die dubbel terugverdiend

Dat betekent dat regenwater en afvalwater door aparte leidingen lopen. Heb je een gemengd systeem?

Overweeg dan om je regenwater af te koppelen van het riool. Dat kan door een regenwaterput of regenwaterbuffer aan te leggen.

Een regenwaterbuffer slaat regenwater op, zodat het niet direct het riool in stroomt. Capaciteiten variëren van 1.000 tot 5.000 liter, afhankelijk van je behoefte. De kosten liggen tussen de 500 en 2.000 euro, afhankelijk van het type (ondergronds of bovengronds). In veel gemeenten kun je subsidie aanvragen voor een regenwaterbuffer — check bij jouw gemeente wat er mogelijk is.

En het mooie? Je kunt dat opgeslagen regenwater later gebruiken voor je tuin. Twee vliegen in één klap.

Wat te doen als het water al staat: directe actie bij wateroverlast

Soms komt het water toch. Dan is snel handelen belangrijk. Wat doe je?

Stap 1: schakel de elektriciteit uit

Als water in je kelder of kruipruimte staat, schakel dan eerst de elektriciteit uit in die ruimte.

Stap 2: blokkeer water bij de deur

Water en elektriciteit is een dodelijke combinatie. Geen risico nemen. Gebruik zandzakken of waterkerende deurzoden om water buiten te houden. Heb je die niet?

Dan helpt een oude deken of dikke plastic folie ook al tijdelijk. Het doel is simpel: houd het water zolang mogelijk buiten. Staat er water op straat? Bel dan je gemeente of het waterschap.

Stap 3: bel het juiste nummer

Is het water in je huis? Dan is het een verstopping in jouw eigen leiding — neem contact op met een loodgieter of rioolreinigingsbedrijf.

Bedrijven als of bieden 24/7 noodhulp voor verstoppingen en wateroverlast.

Preventie is beter dan genezen: je onderhoudsplan voor het regenseizoen

Elk najaar, voor het regenseizoen begint, kun je een paar simpele controles doen. Neem vijf minuten de tijd, en je voorkomt veel ellende.

1. Maak je dakgoten schoon. Blad en vuil in de goten zorgt dat water overstroomt en langs je gevel naar beneden stroomt — in plaats van naar het riool.
2. Controleer de afvoeren in huis. Gootsteen, douche, bad, toilet — kijk of het water goed wegloopt. Loopt het traag? Dan zit er een verstopping in de maak.
3. Laat je riool inspecteren. Een camera-inspectie van je riool kost tussen de 100 en 250 euro, maar geeft je zekerheid. Je ziet precies of er scheuren, wortels of verstoppingen zitten.
4. Check je kruipruimte. Staat er water? Is er vocht? Een vochtige kruipruimte kan leiden tot schimmel en structurele schade.

De klimaatverandering is hier om te blijven: maak je huis klimaatbestendig

Extreme neerslag is geen uitzondering meer — het is de nieuwe normaliteit.

Het KNMI verwacht dat hevige buien de komende jaren alleen maar vaker en heviger worden. Dat betekent dat je huis klaar moet zijn voor meer water, vaker.

Gelukkig hoef je niet alles in één keer te doen. Begin met de kleine dingen: houd je rioolput schoon, gooi geen vet in de gootsteen, en overweeg een terugslagklep. Die drie stappen alleen al maken een enorm verschil. En als je echt serieus wilt beschermen tegen wateroverlast, kijk dan naar professioneel rioolonderhoud bij extreme neerslag, een regenwaterbuffer en het afkoppelen van regenwater.

De boodschap is simpel: wacht niet tot het water tot aan je enkels staat. Doe het nu.

Want als de volgende stortbui komt, ben je er klaar voor.