Stel: je woont in een oudere wijk en het regent pijpendaas. Waar gaat al dat water naartoe?
▶Inhoudsopgave
Door één groot riool, of toch niet? Het antwoord hangt af van het type rioolstelsel in jouw straat.
En dat maakt meer uit dan je denkt — zeker met de veranderingen die eraan komen. In dit artikel leggen we duidelijk uit wat een gemengd en een gescheiden rioolstelsel is, wat de verschillen zijn, en waarom 2026 een belangrijk jaar wordt.
Wat is een gemengd rioolstelsel?
Een gemengd rioolstelsel (ook wel gecombineerd rioolstelsel genoemd) is het oudste type rioleringssysteem in Nederland.
Hierbij stroomt afvalwater uit keuken, toilet en badkamer samen met regenwater van daken en straten door dezelfle rioolbuizen naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). In normale omstandigheden werkt dit prima. Maar bij hevig regenval kan de capaciteit van het systeem overschreden worden. Dan komt er ongezuiverd water in sloten, rivieren of grachten terecht — via zogenaamde overstorten.
Dat is niet alleen vervelend voor de geur, maar ook schadelijk voor het milieu. Volgens het Rijkswaterstaat heeft ongeveer 40% van de Nederlandse riolering nog een gemengd stelsel. Vooral in oude stadscentra en vóór 1970 gebouwde wijken is dit het geval.
Wat verandert er in 2026?
Vanaf 2026 gelden strengere Europese richtlijnen rondom waterkwaliteit en lozingen. De Europese Stadsafvalwaterrichtlijn wordt aangescherpt, wat betekent dat gemeenten en waterschappen meer verantwoordelijkheid krijgen om lozingen vanuit een gemengd rioolstelsel te voorkomen.
In de praktijk betekent dit dat: Kortom: als je huis nog aangesloten is op een gemengd systeem, kan het zijn dat je binnen enkele jaren een brief krijgt met de vraag om mee te werken aan de omschakeling.
- Gemeenten actiever moeten inspelen op het scheiden van afvalwater en regenwater.
- Er meer geld vrijkomt voor infrastructuurprojecten om gemengde systemen om te bouwen of aan te passen.
- Huiseigenaren soms verplicht kunnen worden om hun aansluiting aan te passen — bijvoorbeeld door regenwater niet meer op het riool aan te sluiten.
Wat is een gescheiden rioolstelsel?
Bij een gescheiden rioolstelsel lopen er twee aparte leidingen: één voor afvalwater (uit huis) en één voor regenwater (van dak en straat). Het afvalwater gaat naar de RWZI, terwijl het regenwater direct wordt afgevoerd naar oppervlaktewater of een infiltratiesysteem.
Dit systeem is standaard in nieuwbouwwijken sinds de jaren ’80. Het voordeel? Bij hevig regenval ontstaat er geen overbelasting van het riool, en er komt vrijwel nooit ongezuiverd water in het milieu terecht.
Voordelen van een gescheiden stelsel
- Minder kans op overstorten en wateroverlast.
- Lagere belasting op de rioolwaterzuivering, omdat alleen echt afvalwater wordt gezuiverd.
- Betere waterkwaliteit in sloten, rivieren en grachten.
- Minder onderhoud nodig aan de zuiveringsinstallaties.
Welk systeem heb jij?
Je kunt op twee manieren achterhalen welk rioolstelsel in jouw straat zit:
- Kijk op de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) of het rioolbeheersysteem van jouw gemeente.
- Bel of mail met je waterschap of gemeente — zij hebben kaarten van het rioleringsnet.
Als je twijfelt, kun je ook kijken naar de leidingen bij jouw huis. Zie je twee afvoeren naar het riool? Dan is het waarschijnlijk gescheiden. Slechts één? Dan zit je waarschijnlijk op een gemengd systeem.
Moet je zelf iets doen?
Voorlopig hoef je als particulier niets aan te passen, tenzij er een gemeentelijk project loopt in jouw wijk. Maar het is wel verstandig om voorbereid te zijn. Denk eraan:
- Laat regenwater van je dak niet meer aansluiten op het riool als je toch kunt afvoeren naar de tuin of een wadi.
- Overweeg een infiltratieriool of groenvoorziening om regenwater lokaal te laten infiltreren.
- Blijf op de hoogte van lokale plannen — via de gemeentewebsite of het waterschap.
Conclusie: toekomstbestendig rioolbeheer begint nu
Of je nu in een oude stadswijk woont of in een moderne nieuwbouw: het rioolstelsel onder je huis speelt een grotere rol dan je denkt. Met de Europese aanpassingen vanaf 2026 wordt het scheiden van afval- en regenwater steeds belangrijker.
Wie nu al nadenkt over duurzame afvoer, is verder dan de wet.
En laten we eerlijk zijn: wie wil er nou nog jarenlang wachten op een overstortende gracht bij elke regenbui? Tijd om het verschil te kennen — en waar nodig actie te ondernemen.